written by Ayse Yuksel

The Robert College Library History & Today

The Robert College library or libraries coincide with the founding of the school and have weathered all the changes undergone by the school itself throughout its long history.

When the Dwight brothers and Cyrus Hamlin of the American Missionary Society decided to start a school in Istanbul in the 1850s they succeeded in persuading businessman Christopher Rhinelander Robert, who would later give his name to the school, to provide the financial backing. The need to allocate sufficient fund for a library and a laboratory was discussed in the correspondence between Hamlin and Robert long before the any school was actually built.

Robert College had four students when it opened on 19 September 1893 at a temporary location in Bebek. A sum of $2,120 had been allocated to the library, for whose opening Harvard University donated 200 volumes. When the school moved to the Hisar campus in mAy 1871, it had only one classroom building, and that building was none other than the library: Hamlin Hall. The number of books however had already swelled to 5000.

In October of the same year, the American College for Girls  was opened in Gedikpaşa, again with funding by American missionaries. Julia Rappleye, together with Mrs. Bowker and Caroline Borden, the college moved to Üsküdar in 1876. Later, Mary Mills Patrick would become headmistress, remaining in the position until 1924. In her memoirs Borden points out that the school library, as a major contribution to education, consisted of a  few hundred books. Borden donated her entire fortune, possessions, and books to the Girls’ College. These women believed that women’s education was of paramount importance in a thoroughly male-dominated world. In her book about the college and Mary Mills Patrick, whom he describes as an ‘educational ambassador’, Hester Donald Jenkins says that the Girls’ College was accorded many privileges in the period of Abdulhamid II, indeed was even exempted from paying taxes. There were restrictions however on the subject of books: “All of the books that came through the customs, unless under special protection, were censored and often confiscated. No books were to enter Turkey that mentioned the Ottoman Empire or the Mohammedan Religion … Even poetry and drama were not safe. From a set of Shakespeare’s plays were taken Hamlet and another play because of slighting reference to the Turk, and Julius Caesar because it told of the assassination of a ruler. Dante’s Divine Comedy was taboo because of the place the poet assigned to the Prophet, and Milton could not be admitted because he told the story of the great rebellion.”¹

In 1914 the Girls’ College settled in Arnavutkoy together with its possessions and books. Only four buildings were as yet completed. The inauguration ceremony was held in the conference hall (now the library) of the central building, Gould Hall. Halide Edip Adivar, a 1901 alumna, made a rousing speech. The then library was adjacent to this meeting hall.

Meanwhile, thanks to the determined efforts of C.F. Gates, the school’s headmaster for many years the Van Millingen library and building were opened on the Hisar campus of the Men’s College in April 1932 with assistance from Carnegie Foundation. Alexander Van Millingen, for whom the library was named, had been born in Istanbul and was employed as a history professor at the College from 1897 to 1915, where he produced several works on Byzantine history. He donated his book collection and a thousand pounds sterling to the library. Such was the founding of that legendary library, the memory and impact of which have been so great on the men students. Todat this building is the administration building of Bogazici University, and the library has moved to the new North campus.

As of 1957, the Robert College Library had 111,598 books and 214 periodicals, and the Girls’ College Library 27,163 books and 108 periodicals, according to the Turkiye Kutuphaneleri Rehberi (Guide to Libraries in Turkey) published by the Turkish National Library in that year.

Through a donation made in the name of Anne Taylor Case in 1963 the library of the Arnavutkoy Girls’ College in Gould Hall was expanded, spreading in two floors. This library was a space where women students, engrossed in the books and magazines or listening to long-play albums, spent unforgettable moments with the magnificent Bosphorus view as a backdrop.

Robert College at Hisar campus was transformed into Bogazici University in 1971. The Academy boys, middle school had been closed in 1961, were transferred to the Arnavutkoy campus where Robert College would henceforth be a co-educational institution. The books belonging to the university/college level remained on the Hisar campus, while the high school level books of the Robert College Academy were moved to Arnavutkoy. The Girls’ College middle school library, which had started  in Bingham Hall in 1925, was merged with the high school library in 1992.

The library of Robert College, which continued to offer co-educational middle and high school level education on the Arnavutkoy campus, pursued its efforts for renewal and expansion. A series of meetings and plans that began in 1989 and continued without interruption finally bore fruit in 1996 when the library received its present form. The old conference hall-cum-theater, which to the horror of many alums had been turned into a basketball-volleyball court with the arrival of the men’s high school students, was incorporated into the library, which could now expand over a broader area following construction of a new theater and gymnasium. Headmaster Harry A. Dawe has described the transformation the school and library underwent in those years in the school magazine: “Although buildings are not the essence of a school, there is no doubt that human activity is strangely influenced by the shape, quality, and relationship of the buildings in which it takes place. Churchill’s comment, ‘We shape our buildings; afterwards they shape us,’ is very apt for schools. Therefore the liberation of space in the old buildings, brought about by the new ones, gave us the chance to do some ‘shaping’- which afterwards would shape us and the school’s program.”² The American International Development Program and the Hisar Educational Foundation both made significant contributions to this development. Likewise the school administration, board of trustees, and alumni association have always supported the library. When the middle school was closed under Turkey’s new eight-year education law in 1997, the library books at this level were distributed to various other schools in Turkey.

With 47,300 books, 110 CD-ROMs, 40 VCDs, 70 CDs, 120 casettes, 190 periodical publications and two web-based databases the Robert College Library, which occupies an area of 700 square meters today with seating for 90, serves a total of 927 students, as well as all the employees and alumni of the school. Users are also provided with 23computers, 22 of which offer Internet connections. The library, which boasts a photocopy machine, a microfiche reader, a scanner, and two printers, one of them color, has a classroom for accommodating 24 students.

Despite its myriad transformations over the years, the library ha never ceased to be a warm, pleasant environment for learning, insofar as the school has always believed that a strong library is synonymous with rigorous education. The library has been an integral part of the school curriculum in every period of its history. In her memoirs of her student years from 1924 to 1928, Belkıs Halim Vassaf says that she usually spent her free time at the college in the library. Describing the classes, she writes: “The teachers didn’t just sit on the podium and lecture. At the same time they also recommended numerous books. Every class had its textbook, but besides that, let’s say when we were discussing William James in psychology, they always recommended that we read more in-depth books or articles on the subject.  And we found those either in the library or in the magazines and newspapers in the reading room."³

1. Hester Donald Jenkins, An Educational Ambassador to the Near East: The Story of Mary Mills Patrick and an American College in the Orient (New York : Fleming, 1925), 117.

2. Harry A. Dawe, "Where is the Orta?" RC Quarterly no.9 (Winter 1992), 10.

3. Belkıs Halim Vassaf, der. Gündüz Vassaf, Annem Belkıs (İstanbul : İletişim, 2000), 118.

                                                                                             yazan Ayşe Yüksel

Robert kolej kütüphanesinin tarihi ve bu günü

Kolej kütüphanesi ya da kütüphaneleri okulun kuruluşu ile özdeştir. Uzun bir tarihe sahip olan okulun geçirdiği değişikleri onlar da geçirmiştir.

1850’lerde Amerikan Misyoner Örgütü’nden olan Dwight kardeşler ve Cyrus Hamlin İstanbul’da bir okul açmaya karar verdiklerinde, sonradan okula ismini verecek olan iş adamı Christopher Rhinelander Robert’ı parasal destek konusunda ikna etmeyi başardılar. Daha ortada okul yok iken Hamlin ve Robert arasındaki yazışmalarda kütüphane ve laboratuvar harcamalarına gerekenin ayrılması konusu işlenir.

19 Eylül 1863’te Bebek’teki geçici yerinde Robert Kolej açıldığında yalnızca dört öğrencisi vardı. Kütüphane için 2,2120 dolar ayrılmıştı. Harvard Üniversitesi açılış nedeniyle 200 ciltlik kitap armağan etmişti. Mayıs 1871’de Hisar kampusuna taşındığında henüz tek eğitim binası vardı ve kütüphane de o binadaydı: Hamlin Hall. Ama kitap sayısı 5000’e ulaşmıştı.

Aynı yılın Ekim ayında üç öğrenciyle Gedikpaşa’da yine Amerikalı misyonerler desteğinde Amerikan Kız Koleji açıldı. Okul müdiresi Julia Rappleye, Mrs. Bowker ve Caroline Borden’in çabalarıyla 1876 yılında Üsküdar’a taşındılar. Sonraları müdireliği Mary Mills Patrick alacak ve 1924 yılına dek sürdürecektir. Borden anılarında, eğitime katkı sağlayan okul kütüphanesinin bir kaç yüz kitaptan oluştuğunu belirtir. Borden tüm servetini,eşyalarını ve kitaplarını Kız Kolejine bağışlamıştır. Adları geçen kişiler tamamen erkeklerin hakim olduğu bir dünyada kadın eğitiminin çok önemli olduğuna inanmışlardı. Jenkins bir eğitim elçisi olarak tanımladığı Mary Mills Patrick’i ve koleji anlattığı kitabında Kız Kolejine II. Abdülhamit zamanında bir çok ayrıcalıklar verildiğini, hatta vergiden muaf tutulduğunu söyler. Fakat kitap konusunda kısıtlamalar getirilmiştir: “ Gümrükten özel koruma altında olmaksızın kitaplar geçemiyordu, çoğu sansüre uğruyor ya da el konuluyordu. Osmanlı İmparatorluğu veya Muhammed’in dininden bahseden  hiç bir kitap Türkiye’ye giremiyordu... Şiir ve oyun kitapları bile sağlama alınamıyordu. Shakespeare’in Hamlet’ine, Türk adına atıfta bulunulduğu için bir başka oyununa ve Jül Sezar’a da bir yöneticiye süikast düzenlendiği için el konulmuştu. Şairin Peygambere layık gördüğü yer nedeniyle Dante’nin İlahi Komedya’sı ve büyük isyanı anlattığı için Milton da yasaklar arasındaydı.”[1]

1914 yılında Kız Koleji eşyaları ve kitapları ile birlikte Arnavutköy’e yerleşti. Henüz dört bina tamamlanmıştı. Merkez bina olan Gould Hall’daki konferans salonunda, şimdiki kütüphane, açılış töreni yapıldı. Okulun 1901 mezunu olan Halide Adıp Adıvar da çarpıcı bir konuşma yaptı. O zamanki kütüphane bu toplantı salonunun bitişiğinde yer almaktadı.

Hisar kampusundaki erkek kolejinde ise müdür C. F. Gates’in  yıllarca sürdürdüğü kararlı gayretleri sayesinde Nisan 1932’de Van Millingen Kütüphanesi ve binası açıldı. Carnegie Vakfı’ndan yardım sağlanmıştı. Kitaplığa adı verilen Alexander Van Millingen İstanbul doğumluydu, 1897-1915 yıllarında kolejde tarih profesörü olarak görev yapmıştı ve Bizans üzerine yapıtları vardı. Kitap koleksiyonunu ve bin sterlin olan servetini kütüphaneye bağışlamıştı. İşte erkek öğrenciler üzerinde etkisi ve anıları olan o efsanevi kütüphanenin kuruluşu böyle olmuştu. Bu bina şimdi Boğaziçi Üniversitesinin rektörlük binasıdır. Kütüphane ise Kuzey Kampusuna taşınmıştır.

1957 yılında Milli Kütüphane tarafından yayınlanan Türkiye Kütüphaneleri Rehberi’nde Robert Kolej Kütüphanesinde 111598 kitap, 214 süreli yayın; Kız Koleji Kütüphanesinde ise 27163 kitap, 108 süreli yayın adedi verilmiştir.

Arnavutköy Kız Kolejinin Gould Hall’da yer alan kütüphanesi 1963 yılında Anne Taylor Case adına yapılan bağış sayesinde genişledi ve iki kata yayıldı. Bu kütüphane kız öğrencilerin Boğaz’ın muhteşem manzarası eşliğinde kitap ve dergilerle haşır neşir olduğu, unutulmaz anların yaşandığı mekandı. Ya da o görüntü eşliğinde kulaklıkla uzunçalarların dinlenildiği ortamdı.

Karma olarak orta-lise düzeyinde Arnavutköy kampusunda eğitimi sürdüren Robert Kolej kütüphanesini yenileme ve genişletme çabalarını sürdürdü. 1989 yılında başlayan ve 1996 yılına dek süren toplantılar ve tasarımlar sonuçlandı ve bugünkü şekline kavuştu. Erkek öğrencilerin gelişi ile basket-voleybol sahasına dönüşen ve böylece bir çok mezunun kabuslar görmesine neden olan eski konferans-tiyatro  salonu kütüphaneye dahil edildi. Yeni bir tiyatro ve cimnastik salonu yapıldığı için kütüphanenin daha geniş bir alana yayılması gerçekleşebildi. Okulun ve kütüphanenin o yıllarda geçirdiği değişimi anlatan okul müdürü H. A. Dawe okul dergisine şöyle yazmıştı: “ Bir okulun özü olmamakla birlikte, içinde insan faaliyetlerini barındıran binaların biçimleri, kaliteleri ve bağlantılarının kişiler üzerindeki güçlü etkisi yadsınamaz. Churchill’in ‘Yapılarımızı biz biçimlendiririz, sonra da onlar bizi,’ sözü okullar için çok uygundur. Eski binalarda yeni yerler açılınca bazı ‘biçimlendirme’ olasılıkları gündeme geldi. Bu biçimlendirme sonradan bizleri ve Okulun Programını da biçimlendirecekti.”[2] Bu oluşuma Amerikan Uluslararası Gelişim Programı’nın ve Hisar Eğitim Vakfı’nın katkıları büyüktür. Okul yönetimi, mütevelli heyeti ve mezunlar derneği kütüphaneyi her zaman desteklemiştir. 1997 yılında 8 yıllık öğrenim yasası gereği orta okul kapatıldı ve 2000 yılında bu düzeydeki kitaplar çeşitli okullara dağıtıldı. 

Bu gün yediyüz metrekarelik bir alanda 90 kişilik oturma kapasitesine sahip olan Robert Kolej  Kütüphanesi  45300 kitap, 110 CD-ROM, 40 VCD, 70 CD, 120 Kaset, 190 süreli yayın, iki web erşimli veritabanı ile lise düzeyinde 927 öğrencisine, tüm çalışanlarına ve mezunlarına hizmet vermektedir. Kullanacılara açık 23 bilgisayarın 22si Internet erişimi sağlamaktadır. Fotokopi, mikrofiş, tarayıcı ve biri renkli iki yazıcı olan kütüphanede 24 kişilik bir derslik de yer almaktadır.

Çok değişiklikler geçirmesine rağmen kütüphane her zaman sıcak ve zevkli bir öğrenim merkezi olmuştur. Çünki okul güçlü bir kütüphanenin güçlü öğrenimle özdeş olduğuna inanmıştır. Kütüphane her devirde okul programının bir parçası olmuştur. 1924-28 yıllarına ait öğrencilik anılarında Belkıs Halim Vassaf kolejdeki boş zamanlarını genellikle kütüphanede geçirdiğini söyler; derslerden bahsederken ise “ Öğretmenler kürsüde oturup ders anlatmazlardı. Ayrıca birkaç kitap birden tavsiye ederelerdi. Her dersin bir kitabı vardı fakat ondan başka da, diyelim ki psikolojide William James bahsini okurken, bize bunu daha tafsilatlı anlatan kitaplar veyahut makaleler tavsiye ederlerdi. Biz de onları kütüphaneden ya da okuma odasındaki mecmua ve gazetelerden bulup okurduk.”[3]

Okulun entellektüel merkezi olarak Robert Kolej Kütüphanesi okumayı teşvik etmek, geçerli bilgiye ulaşımı sağlamak, öğrencilerine, çalışanlarına ve mezunlarına yaşam boyu bilgi okuryazarlığı kazandırmak için hizmet etmeye devam etmektedir. Shakespeare’in Fırtına adlı oyunundan Prospero’nun bir sözü ile bitirelim: “Kitaplığım ki, değişmezdim / En dükünden Dükalığa.”

                        

To the top of the page
Sayfa başı